Część 4 – System zarządzania jakością wg rozporządzenia (UE) nr 333/2011
Rozporządzenie Rady (UE) nr 333/2011 z dnia 31.03.2011 r. ustanawiające kryteria określające, kiedy pewne rodzaje złomu przestają być odpadami na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE reguluje szczegółowe kryteria zniesienia statusu odpadu dla złomu żelaza, stali i aluminium, w tym również złomu stopów aluminium. Stosuje się je bezpośrednio i w całości we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej począwszy od dnia 09.10.2011 r.
W celu zapewnienia przestrzegania kryteriów zniesienia statusu odpadu, producent powinien wprowadzić w życie system zarządzania jakością umożliwiający wykazanie zgodności z tymi kryteriami (zob. Artykuł 6). W związku z tym, że wymagania tego systemu są bezpośrednio zawarte w samym rozporządzeniu, system ten można nazwać systemem zarządzania jakością wg rozporządzenia (UE) nr 333/2011.
Zakres niezbędnej dokumentacji systemu
Zakres niezbędnej dokumentacji systemu reguluje Artykuł 6 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym system zarządzania jakością obejmuje zbiór udokumentowanych procedur dotyczących następujących kwestii:
a) kontrola przyjęcia dotycząca odpadów stosowanych jako wsad w procesie odzysku,
b) monitorowanie procesów i technik przetwarzania,
c) monitorowanie jakości złomu otrzymanego w wyniku procesu odzysku (w tym również pobieranie próbek i analiza),
d) skuteczność monitorowania promieniowania,
e) informacja zwrotna od klientów dotycząca zgodności z jakością złomu,
f) ewidencja wyników monitorowania prowadzonego na podstawie lit. a) – d),
g) przegląd i ulepszanie systemu zarządzania jakością,
h) szkolenie personelu.
System zarządzania jakością musi również przewidywać szczegółowe wymogi w zakresie monitorowania, określone w załącznikach I oraz II dla każdego kryterium.
Weryfikacja systemu
System zarządzania jakością powinien być sprawdzony przez niezależną, uprawnioną jednostkę. Zgodnie z Artykułem 6 ust. 5 rozporządzenia jednostkami uprawnionymi do oceny zgodności systemu z wymaganiami rozporządzenia Rady (UE) nr 333/2011 są:
- jednostka oceniająca zgodność, określona w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającym wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającym rozporządzenie (EWG) nr 339/93, która uzyskała akredytację zgodnie z tym rozporządzeniem,
- lub każdy inny weryfikator środowiskowy, określony w art. 2 pkt 20 lit. b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1221/2009 z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie (EMAS).
Weryfikację systemu zarządzania jakością należy przeprowadzać co trzy lata. Zakres sprawdzenia dotyczy zgodności systemu z wymogami Artykułu 6 rozporządzenia, należy jednak pamiętać, iż artykuł ten jest ściśle powiązany z treścią pozostałych artykułów rozporządzenia Rady (UE) nr 333/2011, zwłaszcza zaś z załącznikami I i II ustalającymi szczegółowe kryteria oraz wymogi odnośnie monitorowania wszystkich kryteriów.
Kontrola systemu
System zarządzania jakością spełnia bardzo ważną funkcję dostarczania dowodów na to, iż wymagania rozporządzenia Rady (UE) nr 333/2011 w zakresie dotrzymywania kryteriów zniesienia statusu odpadu są dotrzymywane. Dlatego w Artykule 6 ust. 7 rozporządzenia zawarto jednoznaczne wskazanie, iż na żądanie właściwych organów producent ma obowiązek zapewnić dostęp do systemu zarządzania jakością.
Przegląd i doskonalenie systemu
System zarządzania jakością zgodny z rozporządzeniem Rady (UE) nr 333/2011 powinien być okresowo przeglądany oraz ulepszany. Zagadnienia przeglądu i doskonalenia systemu powinny być objęte udokumentowaną procedurą. Wobec tego, iż rozporządzenie nie podaje żadnych konkretnych wskazówek, w jaki sposób ten przegląd i doskonalenie systemu ma przebiegać, producent może w tym zakresie przyjąć i wdrożyć dowolne narzędzia.
Należy jednak pamiętać, iż zagadnienia przeglądu i doskonalenia systemu będą oceniane przez jednostkę weryfikacyjną. W związku z tym należy zapewnić, aby spełniały one w wystarczającym stopniu funkcję nadzoru kierownictwa nad zgodnością systemu z wymaganiami rozporządzenia oraz funkcję doskonalenia systemu.
Wprowadzenie systemu przez dostawców
Rozporządzenie Rady (UE) nr 333/2011 wymaga w pewnych ściśle określonych przypadkach, aby system zarządzania jakością zgodny z tym rozporządzeniem wprowadzili dostawcy producenta lub importera. Podmioty te powinny nałożyć na swoich dostawców obowiązek wdrożenia oraz sprawdzenia systemu zarządzania jakością przez niezależnego weryfikatora zewnętrznego w następujących przypadkach:
- importer – wobec wszystkich dostawców złomu pozbawionego statusu odpadu sprowadzanego spoza obszaru celnego UE (zob. Artykuł 6 ust. 6),
- producent – wobec wszystkich dostawców dokonujących jakiegokolwiek przetworzenia złomu posiadającego właściwości niebezpieczne, o którym mowa w sekcji 3.3 załącznika I lub II (zob. Artykuł 6 ust. 4).
Pytania kontrolne
1. Czy wprowadzono system zarządzania jakością wg rozporządzenia (UE) nr 333/2011?
2. Czy w ramach systemu opracowano i wdrożono wszystkie wymagane procedury?
3. Czy system został zweryfikowany przez uprawnioną jednostkę?
4. Czy system był przedmiotem kontroli ze strony właściwych organów?
5. Czy system jest okresowo przeglądany?
6. Czy przeglądany jest cały zakres systemu?
7. Czy przegląd systemu służy do jego doskonalenia?
8. Czy oceniana jest skuteczność działań doskonalących?
9. W jaki sposób dokumentuje się przegląd oraz doskonalenie systemu?
10. Czy wymóg wprowadzenia systemu dotyczy również dostawców?
Jacek Korzeniewski
Koordynator programów odpadowych
Polski Rejestr Statków S.A.
